02.03.2024
383

"Yurak sezgilarini ko‘rsatadigan" janr egasi  - Zulfiya

«Yurak sezgilarini ko‘rsatadigan» janr egasi  - Zulfiya


She’riy til deganda murakkab, serqirra, serjilo, obrazli nutq. She’riy nutq - she’r tuzilishi - o‘zgacha bir dunyo: she’r tuqimasida, birinchidan, nasriy va dramatik asarlardagidek, g‘oya, obraz, konflikt, syujet, kompozitsiya, badiiy til unsurlari mavjud bo‘lsa, ikkinchidan, unda faqat she’r tuzilishiga xos bo‘lgan unsurlar: musiqiylik, oxang, ritm, bo‘g‘in, turoq, bosh turoq, turkum, vazn, qofiya, band, figuralar, badiiy san’atlar, fonetik usullar bo‘lishi tushuniladi.
Abdurauf Fitratning ta’biri bilan aytganda she’riy nutqda «yurak sezgilarini ko‘rsatadigan» ma’naviy-iloxiy kuch-oxangrabo, joziba bo‘lishi shart. Mana shunday janr egalaridan biri bu Zulfiya Isroilovadir. Shoira 1-mart 1915-yil Toshkent viloyatida tavallud topadi. „Zulfiya“ nomi bilan tanilgan oʻzbekistonlik shoira, jurnalist, tarjimon, jamoat arbobi bo’lib,  1965-yilda Oʻzbekiston xalq shoirasi va 1984-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonlariga sabab bo’lgan.
1931-yil Xotin-qizlar pedagogika bilim yurtiga oʻqishga kirib, 1934-yil tugatgan. 1935-yil Oʻzbekiston SSR Fanlar qoʻmitasi qoshidagi Til va adabiyot instituti aspiranturasiga oʻqishga kirgan. Shundan so’ng, 1938—1940-yillarda Yoshlar va oʻsmirlar adabiyoti nashriyotida muharrir, 1941—1950 yillar orasida Oʻzbekiston davlat nashriyotida boʻlim mudiri, 1950—1953 yillarda esa, „Oʻzbekiston xotin-qizlari“ jurnalida boʻlim mudiri, 1954—1985 yillarda bosh muharrir boʻlib ishlagan.
Uning ilk sheʼri 1931-yilda „Ishchi“ gazetasida bosilgan. Dastlab 1932 yil „Hayot varaqalari“ sheʼrlar toʻplami nashr etilgan. Shundan keyin uning „Temiroy“ (1934), „Sheʼrlar“, „Qizlar qoʻshigʻi“ (1939) sheʼriy kitoblari eʼlon qilingan. Zulfiy sheʼriy ijodining porlashi „Uni Farhod der edilar“ (1943), „Hijron kunlarida“ (1944) va „Hulkar“ (1947) toʻplamlari bilan bogʻliq. Ayniqsa, Hamid Olimjonning bevaqt vafotidan keyin (1944) yozilgan, ruhiy silsilalar va qalb iztiroblari bilan toʻla sheʼrlar Zulfiya ijodida jiddiy oʻzgarishlar sodir boʻlganidan darak beradi. U shaxsiy fojiasi tasviri orqali Ikkinchi jahon urushidan katta talafot va yoʻqotishlar bilan chiqqan xalqning dard va alamlarini ifodaladi.
Zulfiya hayotining muhim bir qismini Hamid Olimjonning adabiy merosini oʻrganish va nashr etish ishiga bagʻishladi. Ana shu jarayonning uzviy qismi sifatida u shoirning „Semurgʻ yoki Parizod va Bunyod“ dostoni asosida qoʻgʻirchoq teatri uchun „Semurgʻ“ pyesasi (S. Somova bilan hamkorlikda) hamda „Zaynab va Omon“ operasi librettosini yozdi.
Zulfiya xalqaro „Javaharlal Neru“ (1968), „Nilufar“ (1971) mukofotlari hamda Hamza nomidagi Oʻzbekiston davlat mukofoti (1970) laureati. Shuningdek, u Bolgariyaning „Kirill va Mefodiy“ (1972) ordeniga sazovor boʻlgan.
Oʻzbekiston hukumati atoqli shoiraning madaniyatimiz taraqqiyotidagi katta xizmatlarini eʼtiborga olib, Zulfiya nomidagi Davlat mukofotini taʼsis etdi. Toshkentdagi koʻchalardan biriga uning nomi berilgan.


“Yoshlar bilan ishlar, ma’naviyat va ma’rifat bo‘limi” boshlig‘i G.Maxamedova

Другие новости

Ziyoli ayol – komil inson murabbiyasidir!
04.03.2026 1
Ayol ma’rifati – jamiyat baxtiOila deb atalmish muqaddas qo‘rg‘onning ziyosi bo‘lgan ayollar azaldan vafoli yor, mehribon ona, oila boshlig‘ining asosiy maslahatchisi sifatida qadrlanib kelganlar. Onalik naqadar mas’uliyatli va sharafli maqom...
Подробнее
Mahmud Zamaxshariy adabiy merosi (2-qism)
03.03.2026 1
Shuningdek, manbalarda asarning nomi bir necha xil ko‘rinishda nomlanganini ko‘rish mumkin. Abdulqodir Bag‘dodiy “Xizonatu-l-odob”, Hojjiy Xalifa “Kashfu-z-zunun” kitobida “Navobig‘u-l-kalim” deb zikr qilib o‘tgan bo‘lsa, Suyutiy, Yoqut Hamaviy, Toshko‘prizoda, Sofadiy va...
Подробнее
Mahmud Zamaxshariy adabiy merosi (1-qism)
03.03.2026 1
AbstraktUshbu maqolada Xorazm faxri, Jorulloh (Allohning qo‘shnisi) nomi bilan mashhur bo‘lgan Mahmud ibn Umar ibn Muhammad Ahmad Xorazmiy Zamaxshariyning hayoti, ilm yo‘lidagi safarlari va ta’lim olgan ustozlari haqida ma’lumotlar berilgan....
Подробнее
Мы в соц сетях

Наши контакты

Телефон: +998 (71) 248-47-52
E-mail: xadichai-kubro@umail.uz
Адрес: Toshkent shahar, Olmazor tumani, Fayziobod ko'chasi, 1-uy
©2026 All Rights Reserved. This template is made with by Cherry