JADIDCHILIK HARAKATI YETAKCHISI

Taniqli dramaturg, publisist, din va jamoat arbobi, jadidchilik harakati yetakchilaridan biri Mahmudxo‘ja Behbudiy 1875-yil Samarqand shahrida muftiylar oilasida dunyoga kelga. Mahmujxo‘ja Behbudiyning otasi islom dinining yirik mutaxassisi bo‘lgan va dinga oid qator maqolalar yozgan, ilmiy ishlar olib borganligi bois, ushbu atrof-muhit uning dunyoqarashiga ta’sirsiz bo‘lmagan. 18 yoshidan qozixonada mirzalik qilgan, qozi, muftiy darajasiga ko‘tarilgan. Behbudiy haj safarida bo‘lgan chog‘ida Arabiston, Misr, Turkiyani kezib chiqqan. Sayohat davomida yangi maktab (usuli jadid) ochish fikri mustahkamlanib bordi. Samarqand yaqinidagi Halvoyi qishlog‘ida Ajziy, Rajabaminda Abdulqodir Shakuriylar bilan hamkorlikda yangi maktab ochadi.
Behbudiy Qozon va Ufaga borib (1903-1904), u yerdagi yangi usul maktablari bilan tanishadi, tatar ziyolilari bilan aloqani yo‘lga qo‘yadi. Yangi maktablar uchun darsliklar tuzishga kirishadi. «Risolai asbobi savod» (1904), «Risolai jug‘rofiyai umroniy (1905), «Muntahabi jug‘rofiyai umumiy» (1906), «Kitobat ul-atfol» (1908), «Amaliyoti islom» (1908), «Tarixi islom» (1909) kabi kitoblar chop ettiradi. Behbudiy 1919-yil Qarshida sayohat davri qo‘lga olinadi va Said Olijonning buyrug‘iga binoan qatl etiladi. Behbudiy nomi 1937 yilga kelib qatag‘on qilinadi va 1956 yilda oqlanadi.

Muallif: 1-kurs talabasi Z.Abdullayeva
Mas’ul: “Yoshlar bilan ishlash, ma’naviyat  va ma’rifat bo‘limi” boshlig‘i G.Maxamedova